Informatiepagina over de module Ruimte voor de rivier

Laatst bijgewerkt door Jan Jaap Wietsma

Korte beschrijving van de inhoud image

Hoge rivierwaterstanden in 1993 en 1995 en de verwachting dat de rivieren meer water moeten afvoeren door de klimaatverandering zorgden voor nieuwe visie op rivierbeheer in Nederland: de rivier moet meer ruimte krijgen. Om de toekomstige waterafvoer van de rivieren aan te kunnen moeten we niet alleen denken aan het verhogen van de dijken, maar ook aan andere maatregelen die de waterstand doen afnemen bij hogere afvoeren zoals uiterwaardverlaging, het graven van een nevengeul en het weghalen van obstructies. Deze maatregelen bieden tevens de mogelijkheid om natuur te ontwikkelen in de uiterwaarden.

De belangrijkste activiteit in deze module is het ontwerpen van een inrichting van een uiterwaard langs een Nederlandse rivier die voldoet aan de veiligheidseis en ruimte biedt voor natuur. Daarnaast moet ook rekening gehouden worden met andere belangen die in het rivierengebied spelen.

Karakteristiek van de module

In de module wordt eerst wat algemene informatie gegeven over de historische strijd tegen water, klimaatverandering en rivieren. Voor het ontwerpen van een inrichting voor een uiterwaard heb je kennis nodig over natuur in uiterwaarden en de stroming van water. In twee afzonderlijke hoofdstukken wordt hier aandacht aan besteed. Met de theorie over stroming van water kun je zelf een model maken om de effecten van je inrichting op de waterstand te bepalen. Je kunt hiervoor ook gebruik maken van de java-applet die bij deze module hoort. Het laatste hoofdstuk beschrijft de ontwerpopdracht in detail.
Om deze module goed te kunnen doorlopen, is het nodig bepaalde stof vooraf te herhalen of te bestuderen. Voorkennis natuurkunde: Bewegingen, Versnelling , Krachten. Voorkennis aardrijkskunde: Klimaatverandering, Riviersystemen, Belang van rivieren, Hydrologische kringloop, Voorkennis biologie: Flora en fauna in riviergebieden en Natuurontwikkeling.

Materiaal
De module Ruimte voor de Rivier is bestemd voor de lessen Natuur, Leven en Technologie (NLT). De module is op 4 juni 2009 gecertificeerd door de Stuurgroep NLT voor gebruik op het vwo in domein G, (Duurzaam) gebruik van grondstoffen, energie en ruimte. Het certificeringsnummer van de module is 3122-036-VG.

De originele gecertificeerde module is in pdf-formaat downloadbaar via  http://betavak-nlt.nl/les/modules_v/gecertificeerd/00042/. Via de samenwerkomgeving op mijn.beta-oost.nl kunt u docentenmateriaal, extra’s en gebruikersinformatie vinden en samenwerken met collega’s die de module geven. Een inlog kunt u aanvragen bij nlt@beta-oost.nl.

De module is gemaakt in opdracht van het Landelijk Ontwikkelpunt NLT. Deze module is ontwikkeld door
* Universiteit Twente, Faculteit Construerende Technische Wetenschappen, Civiele Techniek, afdeling Waterbeheer, D.C.M. Augustijn te Enschede
* Sg. St. Canisius, S.M. Kosterink te Almelo
* De Driemark, J.A. Rooks te Winterswijk
* Universiteit Twente, LIO bij de lerarenopleiding ELAN, E. Hertsenberg te Enschede
* Universiteit Twente, Lerarenopleiding ELAN, J.T. van der Veen en J.W. Elferink te Enschede
* Waterschap Regge en Dinkel, H.A. Meek te Almelo

Informatie over nascholing, updates en ondersteuning is te verkrijgen bij
NLT steunpunt Oost (nlt@beta-oost.nl), Jan Jaap Wietsma, Universiteit Twente.